Vibe coding: Những thay đổi của ngành phần mềm

Tuần nào tôi cũng nghe hai quan điểm này, mà khi nói ra chắc chắn anh chị sẽ thấy quen

Một là chỉ cần viết prompt là anh chị có thể xây trọn một app để bán, không cần biết code. Hai là vibe coding chỉ là đồ chơi, founder nghiêm túc không nên phí thời gian vào nó.

Tôi nghĩ cả hai đều sai, theo hai hướng ngược nhau.

Trước hết là những thách thức đang tồn tại.

Dù giờ đây AI có thể viết phần lớn code, những việc quan trọng nhất vẫn rất khó: tạo ra một sản phẩm thực sự mang lại giá trị cho người dùng và học cách bán nó cho họ.

Tệ hơn nữa, khi đã tạo code bằng AI, dù là vibe coding hay trong một môi trường chuyên nghiệp, anh chị vẫn phải “gia cố” sản phẩm và tiếp tục chỉnh sửa để sát hơn với nhu cầu của khách hàng, không có quá nhiều lỗi, đủ an toàn và dễ bảo trì. Việc này tốn thời gian và tiền bạc. Đương nhiên AI có thể giúp anh chị giải quyết phần nào, nhưng không thể giải quyết trọn vẹn tất cả.

Còn về mặt cơ hội.

Phần lớn founder giai đoạn đầu mắc sai lầm là lao ngay vào vibe coding khi chưa thực sự hiểu và giải được bài toán của khách hàng. Đây chính là nơi có hai cơ hội xuất hiện.

Thứ nhất, founder hiểu rõ “nỗi đau” của khách hàng sẽ vượt xa những founder lao vào vibe coding ngay từ đầu. Sản phẩm có thể trông giống nhau, nhưng những sản phẩm kia không bao giờ chạm được đến giá trị mà khách hàng sẵn sàng trả tiền.

Thứ hai, một khi đã nắm đúng vấn đề, founder cần thử nghiệm sản phẩm thật nhanh. Vibe coding rất hợp để tạo prototype nhanh nhằm học hỏi và kiểm chứng. Prototype không phải là MVP (sản phẩm khả thi tối thiểu), mà chỉ là một bản mô phỏng nhanh của sản phẩm và đó đúng là việc vibe coding làm tốt nhất.

Tôi thấy điều này tạo ra hai hiệu ứng rõ rệt ở những founder thành công.

Thứ nhất, khi tập trung vào bài toán trước, anh chị sẽ làm ra sản phẩm tốt hơn hẳn mà không phí thời gian vào những giải pháp vô ích.

Thứ hai, khi đã kiểm chứng được ý tưởng và giá trị của nó, việc biến nó thành sản phẩm thật và tìm cách bán sẽ dễ và nhanh hơn nhiều.

Vì vậy câu trả lời thật lòng của tôi cho câu hỏi “founder không biết kỹ thuật có nên học vibe coding không?” là có, như một công cụ để thử nghiệm, chứ không phải cách để xây một công ty.

Thứ tự tôi thấy hiệu quả là kiểm chứng vấn đề với 10 đến 20 người dùng tiềm năng, hỏi vì sao họ chưa tự giải quyết được, rồi mới dùng vibe coding làm một prototype trong một buổi chiều hoặc vài ngày, mang lại cho họ dùng thử, sửa và lặp lại.

Hãy phục vụ những khách hàng đầu tiên, kể cả khi nhiều việc vẫn còn làm thủ công. Khi đã có doanh thu, hãy thuê kỹ sư xây sản phẩm thật. Lúc đó anh chị đã có ngân sách và sẽ có rất nhiều người sẵn sàng giúp.

Cái bẫy lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở cảm giác mình đang tiến lên: sản phẩm lớn dần mỗi ngày trong khi chưa ai xác nhận vấn đề là có thật. Nhiều founder trẻ mang đến cho tôi một app đã hoàn chỉnh và nhờ tôi mentor. Tôi sẽ luôn hỏi lại: anh chị đã nói chuyện với bao nhiêu khách hàng rồi?

❓ Còn anh chị đang đứng ở phía nào: cú lừa hay công cụ tốt nhất mà một founder không biết kỹ thuật từng có?